Kinh tế 24h

Tỉ phú đô la của Việt Nam đang "giấu mặt"?

"Hiện nay, việc bình chọn người giàu nhất qua thị trường chứng khoán chưa thể đánh giá hết được lượng tài sản của họ. Tài sản "ngầm" của những "tỷ phú" đô la đang là một ẩn số trong xã hội" - Các chuyên gia kinh tế nhận định sự kiện nóng

"Có thể đã có tỷ phú đô la"

Tiến sĩ Đặng Đức Sơn (Phó Chủ nhiệm Khoa Tài chính Ngân hàng, Đại học Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội), nhận định đây là một "bài toán" khó tìm lời giải. Ở Việt Nam, quan hệ gia đình, họ hàng rất chặt chẽ, người chủ có thể không đứng tên tài sản mà có thể để anh em, họ hàng đứng tên.

Ông Sơn nói: "Ngoài chứng khoán, lượng tài sản của họ có thể còn rất nhiều. Theo tôi, đánh giá tài sản của một người qua chứng khoán là thước đo sát với thị trường nhất. Tuy nhiên, chỉ căn cứ vào cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán mà nói họ giàu hay nghèo thì chưa thuyết phục".

Theo ông Sơn, ở nước ta chứng khoán không chỉ là kênh đầu tư duy nhất, các doanh nhân có thể đầu tư vào nhiều kênh khác như bất động sản, thậm chí là những kênh "ngầm". Chứng khoán dưới góc độ pháp luật có thể quản lý được, tuy nhiên các tài sản "ngầm" ở Việt Nam, người ta chưa đánh giá được hết.

Ông Sơn nhận định, lượng giao dịch qua ngân hàng có tỷ trọng chưa lớn nên việc quản lý tài sản của một cá nhân chưa được toàn diện.

Ở Việt Nam có những người có số tài sản đạt con số 15-17 nghìn tỷ đồng, tuy nhiên theo lời ông Sơn: "Đó chỉ là nhận định mang tính tương đối của cá nhân tôi. Để đánh giá tài sản của một người, chúng ta phải xây dựng một bộ tiêu chí chuẩn".

"Tài khoản chứng khoán bấp bênh"

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cũng có cùng nhận định khi cho rằng chuyện công khai tài sản là một vấn đề khá nhạy cảm đối với người Việt Nam. "Việc đi tìm người giàu nhất Việt Nam giống như chúng ta đang ngắm tảng băng trôi, chỉ nhìn thấy phần nhô lên trên mặt nước, còn phần chìm của tảng băng chúng ta chưa thấy được", ông Thành nói.

Lý do dẫn đến sự việc này, theo ông Thành là do chúng ta khó có thể kiểm kê những loại tài sản khác. "Việc xếp hạng hầu như chỉ căn cứ vào tài khoản chứng khoán vì nó dễ kiểm chứng. Nhưng điều này thôi chưa đủ, mà chỉ là một phần và là một tiêu chí đánh giá tài sản bây giờ.

Tài sản chứng khoán lại là loại tài sản có tính ổn định thấp. Người ta có thể mua thêm, có thể bán ra, giá chứng khoán lại biến động từng giờ, có thể lên hoặc xuống bất cứ lúc nào", ông Thành nói.

"Thước đo" giàu - nghèo qua chứng khoán, theo chuyên gia kinh tế này, có thể không chuẩn xác vì nhiều doanh nhân và công ty rất lớn chưa niêm yết lên sàn. Ngoài ra nhiều người không phải là doanh nhân, họ cũng có số tài sản khổng lồ được gửi ở những tài khoản nước ngoài và không công bố.

Nhiều tài sản ngầm

Năm 2010, Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai Đoàn Nguyên Đức là người giàu nhất thị trường chứng khoán Việt Nam với số tài sản gần 11.500 tỷ đồng. Các vị trí tiếp theo trong Top 5 lần lượt thuộc về ông chủ Vincom Phạm Nhật Vượng (gần 9.000 tỷ đồng), Chủ tịch Tập đoàn Kinh Bắc Đặng Thành Tâm (4.727 tỷ đồng), Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long (gần 3.000 tỷ đồng) và Chủ tịch Tập đoàn Tân Tạo Đặng Thị Hoàng Yến (gần 2.700 tỷ đồng).

Riêng tài sản của 20 người đứng đầu Top 100 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam năm 2010 ước tính lên đến 60.000 tỷ đồng, tăng 10.000 tỷ đồng so với năm ngoái. Nếu như năm ngoái toàn thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ 13 người có tài sản trên 1.000 tỷ đồng thì năm nay con số này là 19, trong đó 2 người có tài sản trên 10.000 tỷ đồng thay vì chỉ có một người như năm ngoái.

Quy tài sản theo đôla Mỹ, Việt Nam hiện có hơn 450 triệu phú chứng khoán, tăng gấp rưỡi năm ngoái. Theo Tiến sĩ Đặng Đức Sơn, những tạp chí danh tiếng trên thế giới thường đánh giá tài sản của một người qua hệ thống tài sản gồm nhiều nguồn như chứng khoán, ngân hàng, bất động sản, tiền mặt... "Hiện nay, việc bình chọn người giàu nhất qua thị trường chứng khoán chưa thể đánh giá hết được lượng tài sản của họ.

Tài sản ngầm của các cá nhân hiện nay rất nhiều. Ví dụ người dân xây một căn nhà, một dự án mới trong giai đoạn hợp đồng góp vốn, chưa hình thành được tài sản của người đó, nhưng chúng ta đều biết rằng, giá trị của căn nhà có thể lên đến hàng chục tỷ đồng", ông Sơn nói.

Cũng theo chuyên gia này, giá chứng khoán ở nước nào cũng luôn biến động, bản thân chứng khoán nhiều khi bị "làm giá", giá trị tài sản dựa trên chứng khoán chỉ mang tính tương đối. "Có thể chỉ cần qua một ngày, người chơi chứng khoán có thể giàu thêm nhiều lần nhưng cũng có thể thất bại.

Mặt khác, trường hợp một người bán ra với một khối lượng lớn cổ phiếu, chưa chắc đã bán được hết và giá cũng chưa hẳn giữ được như mong đợi. Giá trị tài sản tính toán trên số lượng cổ phiếu và giá trị trên thị trường sẽ có một khoảng cách khá lớn với thực tế.

Và vì thế việc Việt Nam có tỉ phú đô la hay không vẫn là một ẩn số", ông Sơn kết luận.

Tiêu chí bình chọn những người giàu có trên thế giới

Trên thế giới, có hai phương pháp phổ biến để xác định một cá nhân thuộc hàng ngũ những người giàu nhất. Cách thứ nhất là dựa trên giá trị tài sản ròng. Giá trị tài sản ròng được xác định bằng tổng giá trị tất cả tài sản của cá nhân đó sở hữu trừ đi tổng số nợ. Tổng giá trị tài sản cá nhân bao gồm công ty, tiền mặt, tiền trên tài khoản, cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản (nhà, đất), đồ vật (ôtô, đồ đạc, nhà cửa, đồ kim hoàn, sưu tập nghệ thuật...).

Cách thứ hai là xác định giá trị tài sản tài chính, theo đó việc xác định tổng tài sản không bao gồm bất động sản. Những tài sản cố định khác như ôtô, đồ đạc, nhà cửa cũng không được tính đến.

Mỗi năm, hàng chục phóng viên của tạp chí Forbes (Mỹ) dành nhiều tháng trời thực hiện điều tra để xác định giá trị tài sản của những người giàu nhất thế giới. Năm 2006, qua hoạt động điều tra của hơn 30 phóng viên từ bảy quốc gia, Forbes đưa ra bảng xếp hạng đối với 793 tỷ phú từ 49 nước.

Tạp chí này xếp hạng những người giàu nhất thế giới dựa trên giá trị tài sản ròng. Những con số Forbes đưa ra được đánh giá là gần đúng so với tài sản thực tế của những người giàu nhất thế giới.

Đầu tiên, điều khiến nhiều người trở nên giàu có với số tài sản lớn như vậy là do các doanh nghiệp mà họ là cổ đông đã có những chiến lược phát triển, những triển vọng nhất định để các nhà đầu tư kỳ vọng, đẩy giá trị cổ phiếu tăng cao.  Ngoài cổ phiếu, tài sản của họ còn phải kể đến những tài sản khác trong đó có bất động sản, tiền mặt, hiện vật.

Xem bài viết trong 7 ngày trước
S M T W T F S
09 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22